پهريون ڀيرو ويندڙن لاءِ · پڙهڻ ۾ 10 منٽ
اوهان جو پهريون وپاسنا ڪورس: ڏهن ڏينهن جي پوري ڄاڻ
ايس. اين. گوئنڪا جي روايت ۾ 10 ڏينهن جو وپاسنا ڪورس ڇا آهي، صبح 4 وڳي جي گهنٽي کان ماٺ ٽٽڻ واري ڏينهن تائين، ۽ ڀارت ۾ درخواست ڪيئن ڏجي ۽ سينٽر ڪيئن چونڊجي.
ليکڪ: RetreatAdvisors جا ايڊيٽر · اپڊيٽ: آڪٽوبر 2026
مختصر جواب
- وپاسنا ڪورس ڪيترن ڏينهن جو هوندو آهي؟
- پورا ڏهه ڏينهن ڌيان، پر سينٽر ۾ اوهان لڳ ڀڳ 12 ڏينهن رهو ٿا. اوهان پهرئين ڏينهن کان هڪ ڏينهن اڳ ٽپهريءَ جو پهچو ٿا ۽ ڏهين ڏينهن کان پوءِ واري صبح جو سوير نڪرو ٿا. درخواست ڏيڻ وقت ئي اوهان پورو ڪورس ڪرڻ جو واعدو ڪريو ٿا.
- ڇا اهو سچ پچ مفت آهي؟
- ها. سکيا، کاڌي يا رهائش جو ڪو به پئسو ناهي. ڪورس انهن ماڻهن جي دان تي هلن ٿا، جيڪي اڳ ۾ 10 ڏينهن جو ڪورس پورو ڪري چڪا آهن. چاهيو ته آخر ۾ دان ڏئي سگهو ٿا؛ ڪو به گهرندو ناهي.
- ڇا ڪورس دوران ڳالهائي سگهجي ٿو؟
- ٻين ساڌڪن سان نه. مڪمل ماٺ (نه ڳالهائڻ، نه اشارا، نه لکي ڳالهه ٻولهه) پهرين شام کان ڏهين ڏينهن جي صبح تائين هلي ٿي. مشق بابت اوهان استاد سان، ۽ ضرورت جي شين لاءِ سينٽر جي انتظاميا سان ڳالهائي سگهو ٿا.
- ڇا فون پاڻ وٽ رکي سگهجي ٿو؟
- نه. فون، سمارٽ واچ، ڪتاب، نوٽ بڪ ۽ قلم پهچندي ئي جمع ڪرايا وڃن ٿا ۽ ڪورس پورو ٿيڻ تي واپس ڪيا وڃن ٿا.
- درخواست ڪيئن ڏجي؟
- اسان جي ڪئلينڊر تي 10 ڏينهن جي ڪورسن جون ايندڙ تاريخون ڏسو، پوءِ dhamma.org تي سينٽر ۽ تاريخون چونڊيو، ان سينٽر جو فارم ايمانداريءَ سان ڀريو (پنهنجي صحت جي پوري ڄاڻ سميت)، ۽ تصديق جو انتظار ڪريو. مشهور سينٽر ۽ سياري جون تاريخون هفتا اڳ ڀرجي وڃن ٿيون.
هن صفحي تي
وپاسنا ڪورس ڇا آهي
ڀارت ۾ جڏهن ماڻهو “وپاسنا ڪرڻ” جي ڳالهه ڪن ٿا، تڏهن لڳ ڀڳ هميشه سندن مطلب ايس. اين. گوئنڪا جي روايت جو 10 ڏينهن جو ڪورس هوندو آهي، جنهن ۾ اوهان سينٽر ۾ ئي رهو ٿا. اهي ڪورس اهڙن سينٽرن ۾ ٿين ٿا، جن جا پالي نالا “ڌمّ” سان شروع ٿين ٿا (اگتپوري جو ڌمّ گري سڀ کان مشهور آهي)، ۽ هر هنڌ ساڳيو ٽائيم ٽيبل ۽ ساڳيا قاعدا هلن ٿا. هدايتون گوئنڪا جي رڪارڊ ٿيل تقريرن مان ملن ٿيون، ۽ مشق بابت سوالن جا جواب ڏيڻ لاءِ هڪ مددگار استاد اتي موجود هوندو آهي.
هي ڪورس هڪ ٽريننگ آهي، موڪل ناهي. پهرين ٽن ڏينهن ۾ اوهان آناپان جي مشق ڪريو ٿا، يعني پنهنجو ڌيان ساهه تي ٽڪائي رکڻ. چوٿين ڏينهن کان اوهان اصل وپاسنا سکو ٿا: جسم ۾ ٿيندڙ احساسن کي بنا ردعمل جي ڏسڻ. نه ڪو منتر سکڻو آهي، نه ڪنهن عقيدي کي مڃڻو آهي، نه ڪجهه خريد ڪرڻو آهي. اسان 22 رياستن مان 77 وپاسنا سينٽر لسٽ ڪيا آهن، ۽ اهي سڀ پنهنجا ڪورس مفت يا دان تي هلندڙ ٻڌائين ٿا.
روزانو ٽائيم ٽيبل
پهرئين کان نائين ڏينهن تائين هر ڏينهن ساڳيو ٽائيم ٽيبل هلي ٿو، جيڪو ڪورس جي ضابطي (Code of Discipline) ۾ ڇپيل آهي. لڳ ڀڳ ڏهه ڪلاڪ ڌيان ۾ گذرن ٿا، هال ۾ يا پنهنجي ڪمري ۾.
| وقت | ڇا ٿيندو آهي |
|---|---|
| صبح 4:00 | جاڳڻ جي گهنٽي |
| صبح 4:30–6:30 | هال ۾ يا پنهنجي ڪمري ۾ ڌيان |
| صبح 6:30–8:00 | نيرن ۽ آرام |
| صبح 8:00–9:00 | هال ۾ گڏيل ويهڪ |
| صبح 9:00–11:00 | استاد جي چوڻ موجب هال ۾ يا پنهنجي ڪمري ۾ ڌيان |
| صبح 11:00–ٽپهري 1:00 | منجهند جي ماني، آرام ۽ استاد سان ملڻ جو وقت |
| ٽپهري 1:00–2:30 | هال ۾ يا پنهنجي ڪمري ۾ ڌيان |
| ٽپهري 2:30–3:30 | هال ۾ گڏيل ويهڪ |
| ٽپهري 3:30–شام 5:00 | استاد جي چوڻ موجب هال ۾ يا پنهنجي ڪمري ۾ ڌيان |
| شام 5:00–6:00 | چانهه جو وقفو |
| شام 6:00–7:00 | هال ۾ گڏيل ويهڪ |
| شام 7:00–8:15 | شام جي تقرير (رڪارڊنگ) |
| رات 8:15–9:00 | هال ۾ گڏيل ويهڪ |
| رات 9:00–9:30 | هال ۾ استاد کان سوال |
| رات 9:30 | واپس پنهنجي ڪمري ۾؛ بتيون بند |
ڏهه ڏينهن ڪيئن گذرن ٿا
- ڏينهن 0، پهچڻ
- ٽپهريءَ جو رجسٽريشن ڪرايو، فون ۽ قيمتي سامان جمع ڪرايو، هلڪي ماني کائو ۽ پهرين تقرير ٻڌو. مڪمل ماٺ ان ئي شام کان شروع ٿئي ٿي.
- ڏينهن 1–3
- آناپان: نڪ جي آس پاس ايندڙ ويندڙ ساهه تي ڌيان. انهن ئي ڏينهن ۾ گهڻا ماڻهو پنهنجي بيچين من، ڏکندڙ گوڏن ۽ اٿي هليو وڃڻ جي خواهش سان منهن ڏين ٿا.
- ڏينهن 4
- ٽپهريءَ جو وپاسنا سيکاري وڃي ٿي. هاڻي ڌيان جسم جي هڪ هڪ حصي تان، واري واري سان گذاريو وڃي ٿو.
- ڏينهن 5–9
- ساڳي مشق، پر وڌيڪ گهرائيءَ سان. ڏينهن جون ٽي گڏيل ويهڪون هاڻي “مضبوط ارادي” واريون ويهڪون بڻجي وڃن ٿيون، جن ۾ اوهان پورو ڪلاڪ نه چرڻ جي ڪوشش ڪريو ٿا.
- ڏينهن 10
- صبح جو ميتا (سڀني لاءِ پيار ۽ ڀلائي) جي مشق سيکاري وڃي ٿي، ۽ ان کانپوءِ ماٺ ٽٽي ٿي. نوَ ڏينهن چپ رهڻ کانپوءِ ٻيهر ڳالهائڻ اميد کان گهڻو وڌيڪ ٿڪائي ٿو.
- ڏينهن 11، روانگي
- صبح ٿيڻ کان اڳ آخري تقرير ۽ ويهڪ ٿئي ٿي، پوءِ صفائيءَ ۾ هٿ ونڊائي لڳ ڀڳ صبح 7:30 وڳي تائين اوهان نڪري وڃو ٿا.
گهڻن ساڌڪن لاءِ شروعات ۾ هڪ ڏکيو مرحلو اچي ٿو، ۽ وري وچ ۾ ٻيو. جيڪڏهن اوهان کي ڏکيائي ٿي رهي آهي، ته منجهند جو استاد سان ملڻ جو وقت ان لاءِ ئي رکيل آهي.
قاعدا، ۽ اهي ڇو آهن
ڪورس جو ضابطو ڄاڻي ٻجهي سخت آهي: هر قاعدو ڌيان ڀٽڪائيندڙ ڪا هڪ شيءِ هٽائي ٿو. درخواست ڏيڻ وقت اوهان اهي سڀ قاعدا مڃڻ جي حامي ڀريو ٿا.
- پنج شيل: ڪورس جي پوري عرصي ۾ نه ڪنهن جيءَ کي مارڻ، نه چوري، نه جنسي تعلق، نه ڪوڙ، نه ڪو نشو (تماڪ به نه).
- مڪمل ماٺ: ساٿي ساڌڪن سان جسم، زبان ۽ من جي ماٺ. اشارا، نشان يا لکي ڳالهه ٻولهه به نه.
- ٻاهر سان ڪو رابطو نه: نه فون ڪال، نه ميسيج، نه ڪو ملڻ اچي سگهي ٿو. ايمرجنسي ۾ ڪٽنب سينٽر جي انتظاميا ذريعي اوهان تائين پهچي سگهي ٿو.
- نه پڙهڻ، نه لکڻ: نه ڪتاب، نه ڊائري، نه نوٽس. موسيقي، آڊيو ۽ خبرون به بند.
- مرد ۽ عورتون الڳ: رهڻ، گهمڻ ۽ ويهڻ جون جايون الڳ هونديون آهن. جوڙا ۽ ڪٽنب جا ماڻهو به ڪورس دوران هڪٻئي سان رابطو نٿا ڪن.
- ٻيون مشقون ڏهن ڏينهن لاءِ بند: ان دوران نه يوگ، نه ورزش، نه پوڄا پاٺ، نه منتر ۽ نه ڪو ٻيو ڌيان جو طريقو. مقرر ٿيل جاين تي گهمي سگهجي ٿو.
- سادا، مهذب ڪپڙا: ڍرا ۽ آرامده. تنگ، شفاف يا جسم ڏيکاريندڙ ڪپڙا نه.
- سادو ويجيٽيرين کاڌو: نه اپواس، نه ٻاهر جو کاڌو. جيڪڏهن ڪنهن طبي سبب ڪري اوهان کي خاص کاڌو کپي، ته اهو درخواست ۾ لکو.
دان جو نظام ڪيئن هلي ٿو
وپاسنا ڪورس جو ڪو به پئسو نٿو ورتو وڃي، کاڌي ۽ رهائش جو به نه. هر ڪورس جو خرچ اهي ماڻهو ڀرين ٿا، جيڪي اڳ ڪورس ڪري چڪا آهن ۽ چاهين ٿا ته ٻين کي به اهو ئي موقعو ملي. ان ڪري سينٽر دان رڳو انهن کان وٺن ٿا، جن گهٽ ۾ گهٽ هڪ 10 ڏينهن جو ڪورس پورو ڪيو هجي: نئون ساڌڪ جيڪڏهن ڏيڻ چاهي ته آخري ڏينهن ڏئي ٿو، ۽ اهو پئسو سندس پنهنجي ڪورس بدران ڪنهن ايندڙ ڪورس جي ڪم اچي ٿو.
کاڌو پچائڻ ۽ صفائيءَ جو ڪم ڌمّ سيوڪ ڪن ٿا، جيڪي سڀ پراڻا ساڌڪ هوندا آهن ۽ پنهنجي مرضيءَ سان سيوا ڪن ٿا. اوهان کان ڪو به پئسا نه گهرندو، ۽ اتي خريد ڪرڻ لاءِ ڪجهه به ناهي.
ڇا هن وقت ڪورس اوهان لاءِ صحيح آهي؟
گهڻا صحتمند بالغ هي ڪورس پورو ڪري وٺن ٿا، پر اهو سولو ناهي: ڪلاڪن تائين ويهڻ، روز صبح سوير اٿڻ ۽ ڪنهن سان به ڳالهائي نه سگهڻ.
- جسماني تڪليفن جو عام طور ڪو حل نڪري اچي ٿو. جيڪڏهن اوهان زمين تي ويهي نٿا سگهو، ته درخواست ڏيڻ وقت ڪرسي يا پٺيءَ جي سهاري بابت پڇو.
- حامله عورتون تڏهن اچي سگهن ٿيون، جڏهن سندن حمل مستحڪم هجي. انهن لاءِ اضافي کاڌي جو انتظام هوندو آهي.
- جيڪڏهن اوهان پورا ٻارهن ڏينهن نٿا ڏئي سگهو، ته اهڙي وقت جو انتظار ڪريو جڏهن ڏئي سگهو. وچ ۾ ڪورس ڇڏي وڃڻ کان سختيءَ سان منع ڪئي وڃي ٿي.
درخواست ڪيئن ڏجي، قدم به قدم
- dhamma.org تي ڪورس جو ضابطو ۽ طريقي جو تعارف پڙهو. درخواست ۾ پڇيو وڃي ٿو ته اوهان اهي پڙهيا آهن يا نه.
- اسان جي ڪئلينڊر تي وپاسنا جا ايندڙ ڪورس ڏسو، يا dhamma.org تي سينٽر يا تاريخ موجب ڪورسن جي لسٽ ڳوليو، ۽ اهڙو 10 ڏينهن جو ڪورس چونڊيو جيڪو نون ساڌڪن لاءِ هجي.
- ان سينٽر جو آن لائين فارم ڀريو. صحت، دوائن ۽ اڳوڻي مشق بابت سوال اوهان جي حفاظت لاءِ آهن، تنهنڪري انهن جا پورا جواب ڏيو.
- اي ميل جو انتظار ڪريو. اوهان جي جاءِ پڪي ٿيندي، اوهان ويٽنگ لسٽ ۾ هوندا، يا اوهان کان وڌيڪ ڄاڻ گهري ويندي. ڪيترائي سينٽر ڪورس شروع ٿيڻ کان هڪ ٻه هفتا اڳ ٻيهر تصديق ڪرڻ لاءِ چون ٿا.
- سفر اهڙي طرح بڪ ڪريو جو اوهان ڏينهن 0 تي ٽپهريءَ جي رجسٽريشن تائين پهچي وڃو، ۽ آخري ڏينهن صبح لڳ ڀڳ 7:30 وڳي کانپوءِ نڪرو.
ڀارت ۾ سينٽر ڪيئن چونڊجي
هر سينٽر ۾ ساڳيو ڪورس سيکاريو وڃي ٿو، تنهنڪري پنهنجي سهولت ڏسي چونڊيو. اسان جي لسٽ جي 77 سينٽرن مان سڀ کان وڌيڪ مهاراشٽر (13)، گجرات (7) ۽ بهار (6) ۾ آهن. گهڻا سينٽر آڪٽوبر–فيبروري ۾ سڀ کان وڌيڪ آرامده رهن ٿا: ميداني علائقن ۾ اونهاري ۾ سخت گرمي پوي ٿي ۽ ڪيترن ئي هالن ۾ اي سي ناهي هوندو.
- پهرين موسم ڏسو. پهرئين ڪورس لاءِ ٿڌا، سڪا مهينا چونڊيو. هماليه جا سينٽر بهار ۽ سرءُ ۾ سٺا رهن ٿا؛ باقي گهڻا سياري ۾ بهترين هوندا آهن.
- فاصلو. گهر کان ڪجهه ڪلاڪن جي فاصلي تي سينٽر هجي، ته پهچڻ جو ڏينهن ۽ واپسيءَ جو سفر سولو رهي ٿو. ڏسو: پوني جي ويجهو ڌيان رٽريٽ، دهلي جي ويجهو يا بينگلورو جي ويجهو.
- ڪمرا. ڪجهه سينٽرن ۾ اٽيچ باٿ روم سان اڪيلا ڪمرا هوندا آهن؛ ڪجهه ۾ گڏيل ڪمرا يا ڊارميٽري. سينٽر جي پنهنجي صفحي تي اهو لکيل هوندو آهي.
- ٻولي. رڪارڊ ٿيل هدايتون گهڻين ٻولين ۾ ملن ٿيون. ڏسو ته جيڪو ڪورس اوهان چونڊي رهيا آهيو، ان ۾ اوهان جي ٻولي آهي يا نه.
هر سينٽر کي ان جي بهترين مهينن ۽ ويجهي ايئرپورٽ سان ڀارت ۾ وپاسنا ۽ ڌيان رٽريٽ ۾ ڏسو، يا رياست موجب، جيئن مهاراشٽر ۽ اتر پرديش.
ساڻ ڇا کڻجي
- 10 ڏينهن لاءِ ڍرا، مهذب ڪپڙا (ڪپڙا ڌوئڻ جي سهولت گهٽ هوندي آهي)، ۽ صبح جي ٿڌ لاءِ گرم شال يا ڪجهه تهه.
- هڪ ننڍي ٽارچ، فون کانسواءِ ڪا الارم گهڙي، ۽ هال ۾ اچڻ وڃڻ لاءِ آسانيءَ سان پائڻ لاهڻ واري چپل.
- اوهان جون هلندڙ دوائون انهن جي اصل پتي يا دٻي ۾، ۽ پاڻيءَ جي هڪ بوتل جيڪا بار بار ڀري سگهجي.
- ڪمرو گڏيل هجي ته ڪنن لاءِ ايئر پلگ. قيمتي سامان ۽ ڪتاب گهر ۾ ئي ڇڏي اچو.
اسان جو پيڪنگ گائيڊ (انگريزي ۾) هر قسم جي رٽريٽ ۽ موسم موجب وڌيڪ تفصيل سان ٻڌائي ٿو.
عام سوال
ڇا وپاسنا ڪورس وچ ۾ ڇڏي سگهجي ٿو؟
درخواست ڏيڻ وقت اوهان پورو ڪورس ڪرڻ جو واعدو ڪريو ٿا، ۽ وچ ۾ نه وڃڻ جي سخت صلاح ڏني وڃي ٿي، ڇاڪاڻ ته طريقو ڏهن ڏينهن ۾ قدم به قدم سيکاريو وڃي ٿو. جيڪڏهن ڪا سنجيده ڳالهه ٿي پوي، ته استاد يا انتظاميا سان ڳالهايو؛ اهي فيصلو ڪرڻ ۾ اوهان جي مدد ڪندا.
ڇا ڌيان جو اڳ ۾ ڪو تجربو کپي؟
نه. 10 ڏينهن جو ڪورس ئي شروعاتي ڪورس آهي، ۽ ان ۾ ايندڙ گهڻا ماڻهو نوان هوندا آهن. سڀ ڪجهه شروع کان سيکاريو وڃي ٿو.
ڇا جوڙا يا دوست گڏ وڃي سگهن ٿا؟
ها، پر اوهان هڪٻئي کي گهڻو ڏسي نه سگهندا. مردن ۽ عورتن جي رهڻ ۽ ويهڻ جي جاءِ الڳ هوندي آهي، ۽ جوڙا، دوست ۽ ڪٽنب جا ماڻهو ڏهين ڏينهن ماٺ ٽٽڻ تائين هڪٻئي سان رابطو نٿا ڪن.
ڇا ڪورس دوران يوگ يا ڊوڙ ڪري سگهجي ٿي؟
ڪورس دوران نه. ڏهن ڏينهن لاءِ يوگ، ورزش ۽ ٻيون مشقون بند رهن ٿيون. وقفي ۾ اوهان مقرر ٿيل جاين تي گهمي سگهو ٿا.
ڇا ان کان ننڍا ڪورس به هوندا آهن؟
شروعات 10 ڏينهن جي ڪورس سان ئي ٿئي ٿي. هڪ کان ٽن ڏينهن جا ننڍا ڪورس رڳو پراڻن ساڌڪن لاءِ هوندا آهن، يعني انهن لاءِ جن 10 ڏينهن جو ڪورس پورو ڪيو آهي.
ڪورس کانپوءِ ڇا ٿيندو آهي؟
ساڌڪن کي چيو وڃي ٿو ته گهر ۾ مشق جاري رکن، ٿي سگهي ته روز صبح ۽ شام هڪ هڪ ڪلاڪ. ڪيترن ئي شهرن ۾ گڏيل ويهڪون ٿين ٿيون، ۽ اوهان ڪنهن ايندڙ ڪورس ۾ ڌمّ سيوڪ بڻجي سيوا به ڪري سگهو ٿا.
جيڪي ٿي آيا آهن، انهن کان پڇو
ڪميونٽي جا سچا جواب، رٽريٽ جي اشتهاربازي نه.
ڪميونٽي جا سوال جواباڳتي ڏسو
ذريعا
- Code of Discipline (نئين ٽيب ۾ کلي ٿو) · Dhamma.org
- Questions and answers about Vipassana courses (نئين ٽيب ۾ کلي ٿو) · Dhamma.org
- Vipassana Meditation as taught by S.N. Goenka (نئين ٽيب ۾ کلي ٿو) · Dhamma.org
- Course schedules and applications (نئين ٽيب ۾ کلي ٿو) · Dhamma.org
هي گائيڊ اسان مٿين ذريعن ۽ پنهنجي لسٽنگ جي بنياد تي، پنهنجن لفظن ۾ لکيو آهي. هتي ڪا به ڳالهه طبي صلاح ناهي: پنهنجي صحت بابت پنهنجي ڊاڪٽر سان ڳالهايو. رٽريٽ پنهنجا قاعدا، تاريخون ۽ قيمتون بدلائيندا رهن ٿا، تنهنڪري بڪنگ کان اڳ انهن سان پڪ ڪريو. ڪا ڳالهه پراڻي نظر آئي؟ اسان کي ٻڌايو.
اڳتي پڙهو
سڀ گائيڊ- عملي ڳالهيون
ڀارت ۾ صحيح رٽريٽ ڪيئن چونڊجي: مقصد، جاءِ، بجيٽ، موسم ۽ فاصلو
ڀارت ۾ رٽريٽ چونڊڻ جو سولو طريقو، قدم به قدم: اوهان کي ڇا کپي، ڪهڙي قسم جي جاءِ، ڪيتري بجيٽ، ڪهڙي موسم ۽ ڪيترو فاصلو. ان سان گڏ بڪنگ کان اڳ پڇڻ وارا سوال، ۽ اهي خطري جا نشان جن کي ڏسي پوئتي هٽي وڃڻ گهرجي.
پڙهڻ ۾ 6 منٽ
- عملي ڳالهيون
ڀارت ۾ رٽريٽ جو خرچ ڪيترو ٿئي ٿو
ڀارت ۾ رٽريٽن جون عام قيمتون، اسان جي لسٽ جي 265 رٽريٽن جي شروعاتي قيمتن مان ڪڍيل (آڪٽوبر 2026 ۾ چڪاسيل): جاءِ، رٽريٽ جي قسم ۽ علائقي موجب، ۽ گڏ ۾ اهو ته قيمت ۾ ڇا شامل آهي ۽ بجيٽ ڪيئن ٺاهجي.
پڙهڻ ۾ 8 منٽ
مهيني ۾ هڪ ڀيرو
ڪورس جون نيون تاريخون ۽ ڪٿي موسم آهي، مهيني ۾ هڪ ڀيرو
هر مهيني جي 1 تاريخ تي: ايندڙ ڪورس جون تاريخون، ايندڙ مهيني پنهنجي بهترين موسم ۾ رٽريٽ ۽ اڳيان ايندڙ ڊگها ويڪ اينڊ. هي اي ميل انگريزي ۾ اچي ٿي، مفت آهي ۽ هڪ ٽيپ سان بند ٿي سگهي ٿي.
